Kreatyna a keratyna – dwa podobnie brzmiące terminy, które często są ze sobą mylone. Choć nazwy tych substancji różnią się zaledwie jedną literą, ich funkcje, występowanie i zastosowanie są zupełnie odmienne. W tym artykule wyjaśnimy dokładnie, czym jest każda z tych substancji, gdzie występuje w organizmie i jakie pełni funkcje. Rozwiejemy wszelkie wątpliwości, abyś już nigdy nie zastanawiał się, czy chodzi o keratynę czy kreatynę.
Spis treści
- Czym jest kreatyna i jak działa w organizmie?
- Właściwości i zastosowanie kreatyny – dlaczego jest popularna?
- Keratyna – białko strukturalne kluczowe dla włosów i skóry
- Zastosowanie keratyny w kosmetyce i pielęgnacji
- Kreatyna a keratyna – kluczowe różnice, które musisz znać
- Kreatynina – trzeci podobnie brzmiący termin, który warto rozróżniać
- Podsumowanie: kreatyna a keratyna – jak zapamiętać różnice?
Czym jest kreatyna i jak działa w organizmie?
Kreatyna najczęściej występuje w formie białego proszku jako suplement diety
Kreatyna to związek organiczny naturalnie występujący w organizmach zwierzęcych, przede wszystkim w mięśniach i ścięgnach. Jest syntetyzowana w wątrobie, nerkach i trzustce z aminokwasów: argininy, glicyny i metioniny. Około 95% całkowitej zawartości kreatyny w organizmie magazynowane jest w mięśniach, a pozostałe 5% znajduje się w mózgu, wątrobie i nerkach.
Główną funkcją kreatyny jest udział w produkcji energii dla komórek mięśniowych podczas wysiłku fizycznego. W organizmie kreatyna przekształcana jest w fosfokreatynę, która służy jako magazyn energii. Podczas intensywnego wysiłku, fosfokreatyna uwalnia grupę fosforanową, która łączy się z ADP (adenozynodifosforan), tworząc ATP (adenozynotrifosforan) – uniwersalny nośnik energii w komórkach.
Naturalne źródła kreatyny w diecie
Kreatyna występuje naturalnie w produktach pochodzenia zwierzęcego. Najlepszymi źródłami kreatyny w diecie są:
- Mięso wołowe (szczególnie polędwica)
- Dziczyzna
- Ryby (zwłaszcza śledź, łosoś, tuńczyk)
- Wieprzowina
- Drób
Warto zauważyć, że osoby na diecie wegetariańskiej lub wegańskiej mogą mieć niższy poziom kreatyny w organizmie ze względu na brak jej naturalnych źródeł w diecie roślinnej. W takich przypadkach suplementacja kreatyną może być rozważana jako opcja uzupełnienia jej niedoborów.
Właściwości i zastosowanie kreatyny – dlaczego jest popularna?
Kreatyna jest popularnym suplementem wśród osób trenujących sporty siłowe
Kreatyna zyskała ogromną popularność przede wszystkim w środowisku sportowym ze względu na swoje właściwości wspomagające wydolność fizyczną. Jej działanie zostało potwierdzone licznymi badaniami naukowymi, co czyni ją jednym z najlepiej przebadanych suplementów diety.
Główne korzyści stosowania kreatyny:
- Zwiększenie siły i mocy mięśniowej podczas krótkich, intensywnych wysiłków
- Przyspieszenie regeneracji między seriami ćwiczeń
- Wzrost beztłuszczowej masy mięśniowej
- Poprawa wydolności podczas treningów interwałowych
- Zwiększenie zapasów energii w mięśniach
- Wspomaganie syntezy białek mięśniowych
- Potencjalne korzyści dla funkcji poznawczych
- Możliwe działanie neuroprotekcyjne
Kreatyna występuje w różnych formach, z których najpopularniejszą i najlepiej przebadaną jest monohydrat kreatyny. Inne formy to m.in. jabłczan kreatyny, cytrynian kreatyny, ester etylowy kreatyny czy hydrochlorek kreatyny. Każda z tych form ma nieco inne właściwości, ale podstawowe działanie pozostaje podobne.
Ważne: Kreatyna nie jest sterydem anabolicznym ani hormonem. Jest naturalnym związkiem występującym w organizmie, a jej suplementacja w zalecanych dawkach jest uznawana za bezpieczną dla zdrowych osób.
Keratyna – białko strukturalne kluczowe dla włosów i skóry
Keratyna jest głównym składnikiem budulcowym włosów i paznokci
Keratyna to białko włókniste (fibrylarne), które stanowi główny składnik budulcowy włosów, paznokci i zewnętrznej warstwy skóry (naskórka). W przeciwieństwie do kreatyny, keratyna jest białkiem strukturalnym, które nadaje tkankom mechaniczną wytrzymałość i ochronę. Jest bogata w siarkę i charakteryzuje się wysoką odpornością na działanie czynników chemicznych i fizycznych.
Keratyna powstaje w procesie keratynizacji (rogowacenia) przez komórki zwane keratynocytami. W organizmie występuje w dwóch głównych formach:
- Keratyna miękka – występuje w skórze i tworzy elastyczną barierę ochronną
- Keratyna twarda – znajduje się we włosach i paznokciach, zapewniając im sztywność i wytrzymałość
Budowa i właściwości keratyny
Keratyna jako białko składa się z wielu rodzajów aminokwasów, z których najważniejsze to cysteina i metionina. Charakterystyczną cechą keratyny jest wysoka zawartość cysteiny, która tworzy mostki disiarczkowe (wiązania siarczkowe) między łańcuchami białkowymi. Te wiązania nadają keratynie wyjątkową wytrzymałość i odporność.
W strukturze włosa keratyna występuje w dwóch formach:
- Keratyna włóknista – tworzy korę włosa, nadając mu wytrzymałość
- Keratyna amorficzna – scala strukturę włóknistą i łuski włosów, zapewniając elastyczność i gładkość
Zastosowanie keratyny w kosmetyce i pielęgnacji
Zabiegi keratynowe są popularne w salonach fryzjerskich
Keratyna znalazła szerokie zastosowanie w przemyśle kosmetycznym, szczególnie w produktach do pielęgnacji włosów i paznokci. W kosmetykach występuje najczęściej w formie keratyny hydrolizowanej, która powstaje w procesie kontrolowanej hydrolizy keratyny pozyskiwanej głównie z wełny owczej.
Keratyna w produktach do włosów
Keratyna jest składnikiem wielu produktów do pielęgnacji włosów, takich jak:
- Szampony i odżywki regenerujące
- Maski do włosów
- Serum i olejki do końcówek
- Preparaty do keratynowego prostowania włosów
- Produkty do stylizacji (lakiery, pianki, żele)
Keratyna w kosmetykach do włosów ma za zadanie uzupełniać ubytki w strukturze włosa, wzmacniać je i chronić przed uszkodzeniami. Szczególnie polecana jest do włosów zniszczonych, suchych, łamliwych i matowych, np. po zabiegach chemicznych takich jak farbowanie czy trwała ondulacja.
Zabiegi keratynowe w salonach
Jednym z najpopularniejszych zabiegów fryzjerskich wykorzystujących keratynę jest keratynowe prostowanie włosów. Polega ono na „wprasowaniu” keratyny w strukturę włosa przy użyciu wysokiej temperatury. Zabieg ten ma na celu wygładzenie, wyprostowanie i odżywienie włosów, a jego efekty mogą utrzymywać się od 3 do 6 miesięcy.
Uwaga: Zabiegi keratynowe z użyciem wysokiej temperatury, choć poprawiają wygląd włosów, mogą również powodować ich przesuszenie. Dlatego ważne jest, aby po takim zabiegu stosować odpowiednią pielęgnację nawilżającą.
Kreatyna a keratyna – kluczowe różnice, które musisz znać
Kreatyna a keratyna – dwie różne substancje o odmiennym zastosowaniu
Mimo podobnie brzmiących nazw, kreatyna i keratyna to zupełnie różne substancje o odmiennych funkcjach i zastosowaniach. Poniżej przedstawiamy najważniejsze różnice między nimi:
| Cecha | Kreatyna | Keratyna |
| Typ związku | Związek organiczny (pochodna aminokwasów) | Białko strukturalne (fibrylarne) |
| Główne miejsce występowania | Mięśnie i ścięgna (95%), mózg, wątroba, nerki (5%) | Włosy, paznokcie, naskórek |
| Funkcja w organizmie | Magazynowanie i transport energii w komórkach mięśniowych | Budowa i ochrona tkanek, nadawanie im wytrzymałości |
| Główne zastosowanie | Suplement diety dla sportowców, wspomaganie wydolności fizycznej | Składnik kosmetyków do włosów i paznokci, zabiegi fryzjerskie |
| Forma suplementacji | Proszek, kapsułki, tabletki | Hydrolizat w kosmetykach (szampony, odżywki, maski) |
Najczęstsze nieporozumienia dotyczące kreatyny i keratyny
Ze względu na podobieństwo nazw, kreatyna i keratyna są często mylone. Oto najczęstsze nieporozumienia:
Nie, kreatyna nie ma bezpośredniego wpływu na kondycję włosów. Jest to substancja związana z metabolizmem energetycznym mięśni. Jeśli szukasz produktu do poprawy kondycji włosów, potrzebujesz preparatów z keratyną, a nie kreatyną.
Nie, keratyna nie ma wpływu na budowę mięśni ani wydolność fizyczną. Jest to białko strukturalne budujące włosy i paznokcie. Do wspomagania treningu siłowego stosuje się kreatynę, a nie keratynę.
Absolutnie nie. Kreatyna a keratyna to dwie zupełnie różne substancje o odmiennych funkcjach i zastosowaniach. Kreatyna jest związana z metabolizmem energetycznym mięśni, podczas gdy keratyna jest białkiem strukturalnym budującym włosy, paznokcie i naskórek.
Kreatynina – trzeci podobnie brzmiący termin, który warto rozróżniać
Poziom kreatyniny we krwi jest ważnym wskaźnikiem funkcji nerek
Omawiając różnice między kreatyną a keratyną, warto wspomnieć o trzecim, podobnie brzmiącym terminie – kreatyninie. Kreatynina to produkt przemiany materii kreatyny, który powstaje w mięśniach, a następnie jest transportowany przez krew do nerek i wydalany z moczem.
Poziom kreatyniny we krwi i moczu jest ważnym wskaźnikiem funkcji nerek. Podwyższony poziom kreatyniny może wskazywać na problemy z pracą nerek, dlatego jest on regularnie badany podczas podstawowych badań krwi.
Ważne: Nie należy mylić kreatyniny z kreatyną czy keratyną. Kreatynina to produkt przemiany materii, kreatyna to związek energetyczny w mięśniach, a keratyna to białko strukturalne we włosach i paznokciach.
Podsumowanie: kreatyna a keratyna – jak zapamiętać różnice?
Kreatyna a keratyna – dwie różne substancje o odmiennych funkcjach w organizmie
Aby łatwo zapamiętać różnice między kreatyną a keratyną, warto skojarzyć je z ich głównym zastosowaniem:
Kreatyna = Kreatyna dla Krzepiących mięśni (związana z siłą i energią mięśniową)
Keratyna = Keratyna dla Kosmyków włosów (budulec włosów i paznokci)
Podsumowując, kreatyna a keratyna to dwie zupełnie różne substancje, które pełnią odmienne funkcje w organizmie i mają różne zastosowania:
- Kreatyna jest związkiem energetycznym występującym głównie w mięśniach, stosowanym jako suplement diety przez sportowców w celu poprawy wydolności fizycznej.
- Keratyna jest białkiem strukturalnym budującym włosy, paznokcie i naskórek, wykorzystywanym w kosmetykach do pielęgnacji włosów i zabiegach fryzjerskich.
Znajomość różnic między kreatyną a keratyną pozwoli ci uniknąć nieporozumień i świadomie wybierać produkty odpowiednie do twoich potrzeb – czy to suplementy wspomagające trening, czy kosmetyki do pielęgnacji włosów.

Redaktor prowadzący działu „Kariera i Finanse” w Prawdziwej Kuźni. Analityk biznesowy i zwolennik twardego podejścia do rozwoju osobistego. W swoich tekstach łączy psychologię sukcesu z praktycznymi strategiami budowania niezależności finansowej. Wierzy, że jedyną drogą do celu jest dyscyplina i nieustanna praca nad sobą – zarówno w sferze zawodowej, jak i prywatnej.
